Patent Valuation – een eerste overzicht

Een patent is geen doel op zich. Waar het omgaat is wat ermee bereikt kan worden. Om de mate te bepalen waarin een patent kan helpen om bedrijfsambities te bereiken, kan het essentieel zijn om de waarde ervan te bepalen. Oftewel: Patent Valuation. Maar is dit eigenlijk wel mogelijk?

Laten we beginnen met het exacte doel van patentwaardering. In welke gevallen zou je dit kunnen gebruiken? Hier zijn enkele voorbeelden:

  • Het opstellen van een licentieovereenkomst
  • De verkoop van Intellectueel Eigendom (IE)
  • Beheer van een octrooiportefeuille (welke patenten aan te houden, welke uit de faseren)Innovation
  • Ter assistentie van de interne besluitvorming omtrent de patentstrategie
  • Het bepalen van de bedrijfswaarde in het kader van een fusie, overname of joint venture
  • Waardebepaling in het geval van een geschil (denk aan een schikking of wat te eisen in het geval van inbreuk)
  • het verkrijgen van leningen/subsidies/investeringen
  • Boekhouding en fiscale doeleinden

Patent Valuation is een opkomende markt die het voor bedrijven mogelijk maakt om de waarde van een patent of een patentfamilie te kwantificeren. Het eerste wat te binnen schiet is natuurlijk een geldwaarde, maar vaak nemen waardeberekeningen ook allerlei kwalitatieve factoren in overweging. Het moeilijkste aspect hierin is dat je te maken hebt met de toekomstige commerciële bruikbaarheid van de gepatenteerde uitvinding(en). Oftewel, je kwantificeert een potentieel op een bepaald tijdsmoment. Dit roept twee belangrijke vragen op:

Van wie moet de patentwaardering komen?

Het meest logische is een interdisciplinaire aanpak van een patentspecialist, die instaat is een inschatting te maken van de context rondom het patent, een octrooigemachtigde, die de sterkte van het patent kan bepalen, en een marktanalist, die een indicatie van de markt kan geven waarin het product zich bevindt. Op deze manier zou je de waarde-vraag vanuit het oogpunt van techniek, validiteit en bedrijfswaarde benaderen.

De reden van de waardering is ook van grote invloed op de manier van uitvoering. Als het om een interne waarde bepaling van een patent of het bedrijf gaat, is het logisch dat dit in eigen beheer kan worden uitgevoerd om te voorkomen dat gevoelige informatie naar buiten treed. Maar wanneer het om een geschil gaat moet er juist een neutrale partij zijn die de waarde op een betrouwbare wijze kan bepalen.

Welke waarde wordt aan welke aspecten gegeven?

Wanneer een patentwaardering wordt uitgevoerd moet er transparantie zijn over wat in welke mate wordt gewaardeerd. Wat is bijvoorbeeld belangrijker, de sterkte van het patent of de staat van de commerciële markt? Transparantie betekent ook een gezonde inschatting van wat realistisch is. Dus duidelijk zijn over de tekortkomingen van de waardering, over de dingen die simpelweg niet gewaardeerd kunnen worden en met welke foutmarge rekening gehouden moet worden.

Betekent dit dat patentwaardering zinloos is?

Nee, zegt een groep deskundigen die in 2013 werd door de Europe Commissie werd samengesteld om precies dat uit te zoeken. Het interdisciplinaire panel nam tien maanden om het gegeven Intellectual Property Valuation te onderzoeken en publiceerde hun resultaten in 2014. Ze merkte op dat de nauwkeurige waardering van IE (Intellectueel Eigendom) een belangrijke belemmering is voor het gebruik van IE als een verhandelbaar goed. Maar ze constateerde ook iets anders belangrijks:

“Het knelpunt van de verbetering van een IE-markt is niet het ontbreken van geaccepteerde methodes of normen, de inhoud of consistentie, maar is de beperkte verspreiding van het feit dat deze bestaan en het weinige vertrouwen in de resultaten.”

Het probleem rijkt zelfs nog verder dan de beperkte kennis over patentwaardering. “Ondanks het fundamentele belang ervan, is er een groot verschil in de kennis van IE en IE-rechten onder grote en kleine bedrijven,” concludeert het rapport. Een ander aspect is dat het proces niet geautomatiseerd of gegeneraliseerd kan worden:

“Het unieke aspect van IE maakt vergelijking met ander IE moeilijk, waardoor het nut van op vergelijking gebaseerde prijstelling wordt beperkt.”

Er blijft de noodzaak om de waardering in bredere context van managementbeslissingen en toekomstig gebruik van de uitvinding te plaatsen. Lees het hele rapport hier terug.

Wil je aan de slag met patentwaardering?

Een goed startpunt is waarschijnlijk IPscore, een gratis patentwaarderingstool die ontwikkeld is door het Europees Octrooibureau. Het systeem gebruikt in totaal veertig beoordelingsfactoren, waarin elk wordt uitgedrukt als een score van 1 tot 5. De hoofdcategorieën zijn: wettelijke status, technologie, marktomstandigheden, financiën en strategie. Om een goed idee te krijgen van het financiële plaatje is het dus wel nodig om de financiële kerncijfers van de onderneming in te voeren.

Na het invoeren van al deze gegevens verschaft IPscore een groot aantal rapporten die voor verschillende doeleinden kunnen worden gebruikt, zoals een presentatie van de resultaten (bijvoorbeeld aan de hand van grafieken die beschikbaar zijn). Espacenet, het online platform van het EOB, heeft uitgebreide handleiding gemaakt die door alle stappen van het invullen van de evaluatie gaat en helpt bij de interpretatie van de uiteindelijke resultaten. Begin hier.