Komst van het unitair octrooi nog dichterbij

De Europese lidstaten en het Unified Patent Court zijn bezig met de laatste stappen in het realiseren van dit Europese systeem. Verwacht wordt dat de eerste unitaire octrooien in 2017 zullen worden toegekend.

Binnen Europa wordt sinds 2010 hard gewerkt aan één van de grootste veranderingen van het Europees octrooirecht in decennia, de introductie van het unitaire octrooi. Waar het huidige systeem validatie van een octrooi vereist in individuele lidstaten, maakt het unitaire octrooi het mogelijk een octrooi in één keer in alle deelnemende lidstaten te valideren en in een centraal rechtssysteem te beheren. De hoop is dat dit systeem octrooiverlening minder onvoorspelbaar, goedkoper en sneller zal maken. De beoogde veranderingen bieden voordelen maar ook nadelen op het gebied van kosten, efficiëntie en bescherming van het octrooi, hier alles op een rijtje.

Wat verandert er precies?

Op dit moment moet een Europees octrooi, na verlening, in alle gewenste lidstaten afzonderlijk worden gevalideerd. Dit brengt extra kosten met zich mee, voornamelijk de vertaalkosten die gemaakt worden om het octrooi in een land te valideren (de EU kent 24 officiële talen in totaal). Nadat een octrooi is verleend, moet, om de uitvinding te blijven beschermen, een instandhoudingstaks worden betaald. In het huidige systeem moet dit ook in elk afhankelijk land worden betaald. Tenslotte moet bij het aanpakken van vermeende inbreuk in elke lidstaat waarin het octrooi gevalideerd is geprocedeerd worden, een kostbare en tijdrovende taak.

Unitaire octrooi

Met het unitaire octrooi, ook wel eenheidsoctrooi genoemd, wordt de octrooiaanvraag nog steeds ingediend bij het Europees Octrooi Bureau (EOB). Alleen is het nu zo dat, na verlening, het octrooi direct geldig is in alle deelnemende lidstaten. Voor landen die niet meedoen met het unitaire octrooi, zoals Spanje, blijft aparte validatie nodig. Een centraal rechtssysteem, het Unified Patent Court, wordt opgericht om zich exclusief over unitaire octrooien en Europees octrooirecht te buigen. Geschillen hoeven dan dus niet langer in nationale rechtbanken te worden uitgevochten. Echter betekent dit ook dat, wanneer het Unified Patent Court besluit dat het recht van een octrooi nietig is, dit direct van toepassing is op alle deelnemende lidstaten. In één klap kan het recht van een octrooi dus in bijna geheel Europa verloren gaan.

Kosten

De kosten in het voortraject blijven bij een unitair octrooi hetzelfde. Besparing op kosten zit vooral in de vertaalkosten na validatie door het EOB. Nadat het octrooi is verleend, hoeft het niet meer vertaald te worden.

De specifieke instandhoudingstaks binnen het nieuwe systeem moet nog worden vastgesteld, maar is waarschijnlijk gelijk aan de huidige kosten om een octrooi in ongeveer acht landen in stand te houden. Wanneer u een octrooi dus in meer dan acht landen gevalideerd wilt hebben, zou deze optie goedkoper zijn.

Vanaf wanneer is dit mogelijk?

Op zijn vroegst wordt het in 2017 mogelijk om een unitair octrooi te verkrijgen. Bijna alle lidstaten tekenden in 2013 al voor deelname (met uitzondering dus van Spanje en Italië) . Wat nog rest is de ratificatie van het Unified Patent Court. Wanneer 13 landen, waaronder ten minste Duitsland, Frankrijk en Engeland, het verdrag geratificeerd hebben kan het binnen deze lidstaten in werking gaan. Van die drie heeft tot nu toe alleen Frankrijk het verdrag geratificeerd. Door het recente referendum in Groot-Brittannië is het nog onduidelijk of en wanneer zij gaan ratificeren.

Buiten de drie hoofdlanden hebben zes andere lidstaten deze stap gezet, waaronder Oostenrijk, Denemarken, Malta, België, Zweden en Luxemburg. Nederland laat nog op zich wachten, al stuurde VNO-NCW en MKB-Nederland eerder al een brief aan staatssecretaris Dijksma om zich hiervoor meer in te zetten.

Het unitaire octrooi lijkt misschien ver weg, maar vanwege de ingrijpende veranderingen is het belangrijk om hier alvast goed over na te denken. De keuze tussen het oude en het nieuwe systeem is lastig en zeer afhankelijk van de specifieke situatie. Voor vragen en uitgebreid advies kunt u altijd contact met DOGIO Patents opnemen.

Voor het laatste nieuws kunt u ook de website van het Europees Octrooibureua (EPO) in de gaten houden.